اخبار اقتصادی ترکمنستان – مرو/هفته دوم آذر۱۴۰۲
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکمنستان در هفته دوم آذرماه ۱۴۰۲ مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
بیش از ۴۷۷۳۲ تن برداشت برنج لباب
تاریخ انتشار: ۹/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری جیحون نیوز: کشاورزان برنج لباب طرح برداشت را اجرا کردند. به جای ۴۷.۲ هزار تن محصولات بارور در ۱۰.۲ هزار هکتار زمین، بیش از ۴۷.۷۳۲ تن برداشت شد. همانطور که در نشریه استانی گزارش شده است، کار برای جمع آوری باقیمانده برداشت برنج در مزارع کشاورزی استان به طور فعال در جریان است.
همانطور که در خبرها آمده است، برنجکاران چیره دست از بخش های کرکی، حلچ، خوجمباز، کویتنداگ، چارجو، دانو و دارگاناتا از اولین کسانی بودند که ظهور کردند. امسال برنج رقم “نوکوس-۲” با عملکرد بالا در مزارع کشت شد.
قدرت تجهیزات خریداری شده از خارج به طور موثر در برداشت محصولات استفاده شد. در این گزارش آمده است که در طول برداشت، ۱۶۶ دستگاه از انواع “СLAAS TUСANO -430” و “کیس” استفاده شد.
https://jeyhun.news/v-lebape-vypolnen-plan-2/
تولید بیش از ۴۳۰۰۰ تن آرد در اتحادیه تولیدی “لباب غله اونوملری”
تاریخ انتشار: ۹/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری جیحون نیوز: در اتحادیه تولیدی لباب غله اونوملری، کار به شیوه ای بسیار سازماندهی شده انجام میشود. به گزارش نشریه استانی، برنامه کاری تولید دی ماه تا مهر سال جاری با موفقیت انجام شده است.
همانطور که در این گزارش آمده است، در مدت مشابه ۴۳ هزار و ۵۷۱ تن آرد، هزار و ۳۳۰ تن غلات گندم، ۱۳ هزار و ۳۵۲ تن سبوس تولید شده است.
میزان محصولات تولیدی در حساب نقدی ۳۷ میلیون و ۲۲۲ هزار و ۴۹۷ منات بوده است. این گزارش حاکی از آن است که این میزان به طور قابل توجهی بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است.
https://jeyhun.news/proizvedeno-435-tys-tonn-muki/
جریان گاز جدید در میدان گازی تخته بازار در استان ماری
تاریخ انتشار: ۱۱/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری ترکمن پورتال: در روزنامه “ترکمنستان” آمده است: کارگران گاز شرکت ترکمن گاز با سرعت زیاد در حال حفر چاه در میادین گازی هستند.
کارگران گاز اداره “ترکمن گاز بوراولاییش” جریان گاز طبیعی را از چاه بهره برداری و ارزیابی شماره ۲۹ میدان گازی تخته بازار دریافت کردند.
کارگران گاز این اداره حفاری این چاه را تا عمق ۱۹۴۰ متر تکمیل کردند. حفاریها از طریق کمک های ارائه شده به آنها و تجربه غنی به دست آمده در حین حفاری، جریان گاز قابل توجهی را از عمق ۱۸۸۳ متری ۱۸۹۳ دریافت کردند.
بر اساس محاسبات کارشناسان، این چاه گاز روزانه ۲۲۶ هزار و ۴۰۰ متر مکعب گاز طبیعی تولید میکند.
https://turkmenportal.com/tm/blog/70781/tagtabazar-gaz-kaninde-taze-gaz-akymy-alyndy
تولید ۲۲ هزار تن آرد
تاریخ انتشار: ۱۳/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری جیحون نیوز: بازار محصولات غلات دوستلیک از ابتدای سال تاکنون ۲۹ هزار و ۲۸۸ تن گندم، ۲۱ هزار و ۹۶۶ تن آرد، ۶ هزار و ۷۵۹ تن سبوس فرآوری شده است.
همچنین در این مدت یک هزار و ۲۳۷ تن نان تهیه شد.
مبلغ کل محصولات تولیدی در حساب نقدی ۲۰ میلیون و ۳۷۷ هزار و ۵۷۵ منات بوده است. نرخ رشد تولید به ۱۰۲ درصد رسید. بیش از ۴۰۰ نفر در این بخش فعالیت دارند.
https://jeyhun.news/proizvedeno-okolo-22-tysyach-tonn-muki/
برنامه ملی رئیس جمهور ترکمنستان برای اصلاح وضعیت معیشتی
تاریخ انتشار: ۱۳/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری جیحون نیوز: در چارچوب “برنامه ملی رئیس جمهور ترکمنستان برای اصلاح وضعیت معیشتی جمعیت روستاها، شهرها و شهرستانها تا سال ۲۰۲۸” مبلغ ۲۳۴.۳۲ میلیون منات سرمایه گذاری در استان لباب اختصاص یافت. پیش از این در ده ماهه پایانی سال برنامه سالانه در این زمینه ۱۴۱.۲ درصد محقق شده است و سپس حدود ۳۳۱ میلیون منات سرمایه گذاری محقق شد.
امسال ۱۱۶.۸ میلیون منات برای ساخت ساختمانهای مسکونی، ۷۸.۹ میلیون منات برای مدارس متوسطه، ۶۶.۷ میلیون منات برای بیمارستانها و مجتمع های رفاهی و درمانی ۲۷.۴ میلیون منات برای سیستم های آبرسانی و فاضلاب اختصاص یافته است.
در قالب برنامه ملی روستایی در ماههای پایانی سال جاری ۶۶.۶ هزار متر مربع ساختمان مسکونی شخصی با کلیه امکانات رفاهی در استان احداث شد.
https://jeyhun.news/investicii-v-stroitelstvo-v-lebape-opravdalis-v-poltora-raza/
حجم معاملات ارزی در بورس ترکمنستان از ۱۸.۸ میلیون دلار گذشت
زمان انتشار خبر: ۱۳/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری ترکمن پورتال: هفته گذشته میزان معاملات ارزی در حراج بورس کالا و مواد خام دولتی ترکمنستان به ۱۸ میلیون و ۸۵۷ هزار و ۱۸۰ دلار آمریکا رسید. در مجموع ۲۷ معامله به ثبت رسید.
برای ارز خارجی، نمایندگان مشاغل خارجی اوره تولید شده توسط شرکت دولتی “ترکمن شیمی” را خریداری کردند. کارآفرینان از امارات متحده عربی، ترکیه، بلاروس، ازبکستان، قرقیزستان و افغانستان سیمان پرتلند، محصولات نساجی، نخ پنبه، مواد خام و ضایعات پنبه را خریداری کردند.
بازرگانان ترکمن پلی پروپیلن (ترکمن نفت)، فرش دستباف، محصولات نساجی، پتو، نخ پنبه، ابریشم خام، ضایعات پنبه را به مبلغ ۳۰ میلیون و ۱۵۶ هزار منات برای بازار داخلی خریداری کردند.
تدوین لایحه ای در مورد صرفه جویی انرژی ترکمنستان
تاریخ انتشار: ۴/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری اورینت: شبکه رادیو تلویزیون دولتی ترکمنستان خبر داد: بایمیرات آنامامدوف، معاون رئیس کابینه وزیران ترکمنستان در جلسه روز جمعه دولت از اقدامات انجام شده برای توسعه بخش برق از جمله تنوع بخشیدن به مسیرهای صادرات و تقویت جایگاه کشور در بازار جهانی انرژی، بهبود مقررات قانونی در زمینه صرفه جویی انرژی خبر داد.
به گفته معاون نخست وزیر، لایحه صرفه جویی در مصرف انرژی و استفاده بهینه از منابع انرژی تهیه شده است که در راستای ایجاد لایحه قانونی، مبانی اقتصادی و سازمانی برای تحریک صرفه جویی در انرژی و افزایش بهره وری انرژی است.
منبع: https://orient.tm/ru/post/64337/v-turkmenistane-razrabotan-zakonoproekt-ob-energosberezhenii
توجه ویژه ترکمنستان به ایجاد شرکت های لجستیکی رقابتی
تاریخ انتشار: ۴/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری اورینت: سردار بردی محمداف رئیس جمهور ترکمنستان برای شرکت کنندگان در کنفرانس علمی و عملی بین المللی درخواستی ارسال کرد: “حمل و نقل پایدار، کمک به توسعه پایدار” که در آن تاکید شد کشور به ایجاد شرکتهای لجستیکی رقابتی ملی و همکاری بین بخشهای دولتی و خصوصی در این زمینه توجه ویژه دارد.
اساس چنین همکاری، تمایل مشترک برای تنوع بخشیدن به لجستیک و تقویت موقعیت ترکمنستان به عنوان یک مرکز مهم حمل و نقل و لجستیک، ایجاد کریدورهای حمل و نقل و ترانزیتی چندوجهی یکپارچه از طریق استفاده مؤثر از پتانسیل ملی است. اهداف مربوطه در “برنامه رئیس جمهور ترکمنستان برای توسعه دیپلماسی حمل و نقل برای ۲۰۲۵-۲۰۲۲” مشخص شده است.
خبرگزاری دولتی ترکمنستان، سخنان رئیس دولت را گزارش می دهد: “در چارچوب پروژه TRACECA، اصلاحات سیستماتیک به منظور احیای جاده بزرگ ابریشم، اجرای آخرین فناوریهای حمل و نقل، سازماندهی و نوسازی سیستم حمل و نقل چندوجهی در حال انجام است که به متحد کردن تلاش ها برای رساندن این منطقه به سطح کیفی جدید کمک میکند.”
سردار بردی محمدوف، رئیس جمهور ترکمنستان در پایان خاطرنشان کرد که دولت به طور منظم اقدامات لازم را برای تقویت پایه مادی و فنی بخش حمل و نقل و لجستیک ترکمنستان و معرفی تجربه جهانی در کار خود ادامه خواهد داد.
تعرفههای جدید حمل و نقل کانتینری بندر بین المللی ترکمن باشی
تاریخ انتشار: ۴/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری اورینت: دفتر مطبوعاتی اداره راه آهن ترکمنستان اعلام کرد: مرکز حمل و نقل و لجستیک ترکمنستان تعرفههای جدیدی را برای حمل و نقل کانتینری از بنادر آستاراخان و ماخاچ قلعه روسیه از طریق بندر بین المللی ترکمن باشی تعیین کرده است.
کنفرانس بین المللی علمی و عملی “حمل و نقل پایدار: کمک به توسعه پایدار” با موفقیت در ترکمنستان شروع شد که به منظور تقویت همکاری بین شرکت های حمل و نقل و لجستیک ملی و بین المللی طراحی شده است.
بانک های ترکمنستان و ثبت رشد سپردههای خانوار
تاریخ انتشار: ۵/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری ترکمن پورتال: به گزارش مجله “بانک خبرلاری” بانک مرکزی ترکمنستان: برای دوره اول اکتبر ۲۰۲۲ تا ۱ اکتبر ۲۰۲۳، حجم وجوه جذب شده از جمعیت در سپردههای بانک های ترکمنستان با ۶.۴ درصد افزایش به ۳۰۶۸.۶ میلیون منات رسید.
در عین حال، حجم وجوه جذب شده به سپردههای تقاضای طی سال با ۲.۶ درصد افزایش به ۲۴۹۵.۱ میلیون منات رسید. حجم سپردههای مدت دار افراد در این مدت ۲۷.۱ درصد افزایش یافت و به ۵۷۳.۶ میلیون منات رسید.
بیشترین افزایش وجوه جذب شده از سوی جمعیت در سپردهها در بانک های تجاری سهامیبا ۳ درصد به ۱۱۴۸.۵ میلیون منات رسید. در بانک های تجاری دولتی، رشد ۸.۶ درصدی به ۱۹۱۹.۵ میلیون منات رسید.
افزایش قابل توجه حجم سپردههای مدت دار بانکی روند بسیار مطلوبی برای توسعه بیشتر وام دهی به اقتصاد ترکمنستان است.
افزایش پایه منابع به بانک های تجاری اجازه می دهد تا حجم وام های شرکتی را افزایش دهند و پروژه های سرمایه گذاری در مقیاس بزرگ در حوزه های صنعت، زیرساخت ها و کشاورزی را تامین مالی کنند. این امر به نوسازی اقتصاد ملی، ایجاد مشاغل جدید و بهبود سطح زندگی مردم کمک خواهد کرد.
منبع: https://turkmenportal.com/blog/70448/banki-turkmenistana-fiksiruyut-rost-vkladov-naseleniya
تصویب بودجه دولتی ترکمنستان در سال ۲۰۲۴ مبلغ بیش از ۱۰۲ میلیارد منات
تاریخ انتشار: ۶/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری اورینت: سردار بردی محمدوف، رئیس جمهور ترکمنستان، قانون بودجه دولتی ترکمنستان در سال ۲۰۲۴ را امضا کرد. به گزارش خبرگزاری دولتی ترکمنستان TDH، بر اساس این سند، میزان هزینهها و درآمدهای بودجه ترکمنستان بالغ بر ۱۰۲.۳۱۳ میلیارد منات است.
میزان هزینهها و درآمدهای بودجه متمرکز که برای تأمین مالی برنامههای ملی و انجام وظایف دولتی استفاده میشود، حدود ۹۱.۵۴۴ میلیارد منات میباشد.
قابل ذکر است که در سال ۲۰۲۳ بودجه دولتی به میزان مبلغ ۹۵.۱۱۷ میلیارد منات و بودجه متمرکز – ۸۵.۳۷۸ میلیارد منات بوده است و در مقایسه با بودجه مصوبه سال ۲۰۲۴، بودجه دولتی کشور ترکمنستان بیش از ۷ میلیارد منات و بودجه متمرکز ۶ میلیارد منات افزایش داشته است.
همچنین به عنوان بخشی از این قانون، قرار است به شهر آرکاداغ به مبلغ ۲۱۱ میلیون منات، استان داشغوز ۱.۶۸۵ میلیارد منات، استان لباب ۱.۰۸۹ میلیارد منات تخصیص یابد.
در این سند بیان شده است: “تثبیت اینکه اقلام حمایت شده از هزینههای بودجه دولتی ترکمنستان دستمزد، حقوق باز نشستگی، مزایای دولتی و بورسیه تحصیلی است.”
گزارش شده است که “میزان درآمد مازاد بر هزینه ها در اولویت، برای پرداخت بدهیهای وام های بانکی و تأمین مالی حوزه هایی برای تضمین توسعه اقتصادی-اجتماعی پایدار و وجوه صرفه جویی شده در کلیه اقلام هزینه در فرآیند اجرای بودجه متمرکز و محلی برای سایر اقلام هزینه ای استفاده می شود”.
اعلام مناقصه بازسازی تعداد ۱۰۰ پارک “بایرام خان ترکمن” در عشق آباد
تاریخ انتشار: ۶/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری اورینت: در نشریات دولتی ترکمنستان منتشر کردند: شهرداری پایتخت ترکمنستان مناقصه بازسازی ۱۰۰ پارک و فواره “بایرام خان ترکمن” در عشق آباد را اعلام کرده است.
درخواست ها و پیشنهادات علاقه مندان تا ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴ در اداره بازاریابی و روابط اقتصادی خارجی وزارت ساختمان و معماری ترکمنستان به نشانی: عشق آباد، خیابان آرچابیل، ۸۴ پذیرفته و ثبت میشود.
به گزارش اورینت، ۱۰۰ فواره و پارک “بایرام خان ترکمن” از پربازدیدترین مکانهای پایتخت هستند.
منبع: https://orient.tm/ru/post/64400/v-ashhabade-rekonstruiruyut-100-fontanov-i-park-bajram-han-turkmen
تغییر نرخ مالیات بر محصولات تنباکو در ترکمنستان
تاریخ انتشار: ۹/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری ترکمن پورتال: نرخ مالیات بر سیگار و سایر محصولات تنباکو در ترکمنستان از ۱۱۶ درصد ارزش گمرکی به ۱۴۵ درصد افزایش یافته است. اصلاحات مربوط به قانون مالیات ترکمنستان توسط وب سایت “ترکمنستان: آلتین عصر” ارائه شده است.
نرخ مالیات غیر مستقیم سایر تنباکوهای تولیدی صنعتی و جایگزین های تنباکو صنعتی از ۲۴.۴ به ۳۰.۵ تغییر یافته است.
شایان ذکر است که اصلاحات مربوط به قانون مالیات ترکمنستان از اول ژانویه ۲۰۲۴ لازم الاجرا میشود.
امکان کشت انبوه سویا در شمال ترکمنستان
تاریخ انتشار: ۹/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری ترکمن پورتال: در سال جاری یکی از جهت گیری های کار تحقیقاتی متخصصان انستیتوی کشاورزی ترکمنستان در شهر داشغوز، بررسی پایداری سویا در شرایط اقلیمی محلی برای کشت آن در سطح وسیع بود.
همانطور که نشریه “ترکمنستان: آلتین عصر” گزارش می دهد، به منظور نظارت مستمر، دانه سویا به مقدار کمی در زمین کشاورزی دانشگاه کاشته شد و در پاییز برای اولین بار محصول در اینجا برداشت شد.
سویا گیاهی یک ساله از خانواده حبوبات و سرشار از مواد مغذی از جمله پروتئین است. پرورش دهندگان طیور و دام در درجه اول به تولید آن علاقه مند هستند که این محصول را خوراک بسیار ارزشمندی برای پرندگان و دام ها می دانند.
فرآوردههای حاصل از فرآوری آن به افزایش وزن طیور کمک میکند و این نوع خوراک مانند کنجاله سویا که پس از فرآوری سویا به عنوان محصول باقیمانده در نتیجه عملیات حرارتی به دست می آید برای تغذیه انواع پرندگان و همچنین برای جوجهها مناسب است.
متخصصان این انستیتو به زمان رسیدن سویا در شرایط آب و هوایی محلی، نیاز آبی آن، نیاز به گرما، نور و مقاومت به خشکی علاقه مند هستند. پاسخ به این سؤالات امکان می دهد تا فناوری بهینه برای تولید محصول در شرایط آب و هوایی منطقه را توسعه داد.
این منبع خاطرنشان میکند که در استان داشغوز، برخی از کشاورزان در حال کشت دانه سویا در زمینهای خود برای تغذیه طیور و دام هستند.
حق فرآوری شرکت های تولید کننده نفت و گاز در ترکمنستان
تاریخ انتشار: ۹/۹/۱۴۰۲
خبرگزاری ترکمن پورتال: شرکت هایی که پیش از این تنها مجوز استخراج نفت و گاز در ترکمنستان را داشتند، اکنون می توانند مواد خام را به محصولات پتروشیمی و گاز شیمیایی از جمله گاز مایع تبدیل کنند.
نشریه “ترکمنستان: آلتین عصر” گزارش داد که تغییرات و اضافات مربوطه به قانون ترکمنستان “در مورد منابع هیدروکربنی” انجام شد.
در عین حال شرکت ها از پرداخت مالیات فروش محصولات پتروشیمی و گاز شیمیایی معاف خواهند شد و آنها فقط باید مالیات هایی را بپردازند که در ماده ۴۸ قانون ترکمنستان “در مورد منابع هیدروکربنی” پیش بینی شده است.
اتاق مشترک ایران و ترکمنستان
- نوشته شده در : اخبار اقتصادی ترکمنستان
۴ محور استراتژیک برای همکاری انرژی ایران و ترکمنستان
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، در گام اول ایران باید برای واردات ۱۵-۲۰ میلیارد متر مکعب گاز مازاد ترکمنستان اقدام کند، عددی که معادل ظرفیت فعلی خطوط انتقال گاز بین دو کشور است.
کشور ترکمنستان دارای ذخایر عظیم گازی است و بخش مهمی از درآمدهای این کشور از منابع گازی تأمین میشود. نگاه به گاز در این کشور عمدتا شامل دو محور میشود: اولا گاز ابزاری برای ایجاد رفاه مردم است؛ بنابراین گاز در بخش خانگی ترکمنستان رایگان است.
ثانیا گاز از دو طریق پیشران توسعه کشور قلمداد میشود؛ از طریق فروش گاز به صورت غیرمستقیم به واحدهای صنعتی مصرفکننده گاز و از طریق صادرات مستقیم گاز با خط لوله با قیمت بسیار ارزان و صادرات حداکثری آن به منظور کسب درآمد بیشتر. به طور کلی از منظر تجارت گاز، راهبرد ترکمنستان عمدتا بر دو موضوع «متنوعسازی» سبد صادرات و «فروش در مرز خود» قرار دارد.
*صادرات گاز به ایران سودآورترین گزینه صادراتی ترکمنستان از منظر اقتصادی است
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با عنوان «ملاحظات و الزامات راهبردی تجارت انرژی ایران و ترکمنستان» با اشاره به ظرفیت همکاری ایران و ترکمنستان در حوزه انرژی عنوان کرده است: بررسی گزینههای تجارت گاز ترکمنستان نشان میدهد با توجه به مشکلات ترکمنستان برای اجرای خطوط لوله تاپی و ترانس کاسپین و همچنین تمایل این کشور به تنوع بخشی به مقاصد صادرات گاز خود علاوه بر روسیه و چین، ایران گزینهای مطلوبتر برای بازار گاز ترکمنستان خواهد بود. از طرف دیگر به دلیل نزدیکی مسافت انتقال گاز، صادرات گاز به ایران سودآورترین گزینه صادراتی ترکمنستان از منظر اقتصادی است.
همچنین از آنجا که ترکمنستان سیاست فروش گاز در مرز را دنبال میکند، ایران مطلوبترین مقصد صادراتی ترکمنستان خواهد بود. از سوی دیگر، ترکمنستان میتواند از طریق ایران به دیگر بازارها نظیر ترکیه، هند، پاکستان، عراق دست یابد، این درحالی است که مسیرهای جایگزین آن بسیار پرهزینه است.
با این وجود، باید توجه داشت که ترکمنستان در حال تنوع بخشی در گزینههای صادراتی خود است و ایران بایستی با سرعت بیشتری در مورد تعامل با این کشور در حوزه انرژی تصمیمگیری کند.
بر این اساس و با توجه به اینکه راهبرد کلان ایران بایستی تبدیل شدن به قطب (هاب) انرژی منطقه باشد، پیشنهاد میشود راهبرد کشور تعامل حداکثری با ترکمنستان به منظور واردات گاز از این کشور باشد. گفتنی است اگرچه معاوضه (سوآپ) گازی با این کشور برای احیای روابط دو کشور ضروری بوده است؛ اما با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور، راهبرد ایران بایستی مبتنی بر خرید و فروش گاز (واردات و صادرات) قرار گیرد.
*۴ محور استراتژیک برای همکاری انرژی ایران و ترکمنستان زیر ذرهبین
در ادامه پیشنهادهایی به منظور توسعه تعاملات ایران با ترکمنستان با تکیه بر تعاملات انرژی ارائه میشود:
الف) واردات حداکثری گاز از ترکمنستان: یکی از الزامات راهبرد تبدیل شدن ایران به قطب (هاب) انرژی منطقه، واردات گاز از کشورهای منطقه است. در این بین با توجه به ذخایر بالای گاز در ترکمنستان و کاهش هزینه گاز دریافتی به دلیل مسافت کم انتقال، واردات گاز از این کشور اهمیت راهبردی دارد. از این رو، ایران بایستی کل گاز مازاد ترکمنستان را وارد کند.
با توجه به دادههای بینالمللی، میزان تولید گاز طبیعی ترکمنستان در سال ۲۰۱۰ معادل ۴۰.۱ و در سال ۲۰۲۰ معادل ۶۶ میلیارد متر مکعب بوده است. این میزان در سال ۲۰۲۱ افزایش چشمگیری یافت و به ۷۹.۳ میلیارد متر مکعب رسید که بالاترین سطح نسبت به یک دهه گذشته بوده است.
مطابق پیشبینیها میزان تولید گاز این کشور در سال ۲۰۳۰ به ۸۹ میلیارد متر مکعب افزایش خواهد یافت که با فرض میزان مصرف ۵۱ میلیارد متر مکعبی، تا سال ۲۰۳۰، ۴۷ میلیارد متر مکعب ظرفیت مازاد صادرات گاز خواهد بود.
بر اساس بازارهای گاز ترکمنستان، در گام اول (میانمدت)، ظرفیت واردات به میزان ۱۵-۲۰ میلیارد متر مکعب برای ایران فراهم است که به معنای استفاده از حداکثر ظرفیت دو خط لوله فعلی بین دو کشور است.
همچنین با توجه به تحولات اخیر جنگ اوکراین، امکان واردات گاز روسیه از مسیر ترکمنستان با توسعه زیرساخت خط لوله وجود دارد. در گام دوم (بلندمدت) نیز ایران بایستی با حضور در توسعه میادین گازی ترکمنستان، همانند چین راهبرد توسعه میدان و خرید گاز از این کشور را دنبال کند و بر ظرفیت وارداتی خود بیفزاید.
ب) ترانزیت و معاوضه (سوآپ) فرآوردههای نفتی و پتروشیمی و استفاده از مشارکت بخش خصوصی در حوزه فرآوردههای نفتی و پتروشیمی: با توجه به موقعیت محصور در خشکی ترکمنستان، ایران میتواند اقدام به ترانزیت و سوآپ این محصولات مبتنی بر موقعیت جغرافیایی خود کند.
یکی از زیرساختهای مهم در این حوزه، مسیر ترانزیت شمال به جنوب ایران (از بندر چابهار به سرخس) است که فرصتهای مناسبی برای گسترش تعاملات و مبادلات تجاری میان دو کشور به ویژه فروش محصولات پتروشیمی این کشور فراهم میآورد. در این حوزه، میتوان از مشارکت بخش خصوصی نیز استفاده کرد.
ج) ایجاد اتاق تسویه دوجانبه: خرید متقابل یا تجارت دوجانبه علاوه بر ایجاد تعادل در تراز تجاری، میتواند ریسک تجارت خارجی در شرایط چالشهای بینالمللی را به شدت کاهش دهد. در همین راستا و به منظور توسعه تجارت دوجانبه، تشکیل اتاقهای تسویه در شرایط اعمال محدودیتهای بانکی، میتواند به عنوان کانال امن و بدون ارتباط با نظامهای مالی تحت کنترل غرب عمل کند.
علاوه بر آن، در صورت استفاده از این سیستم، تجارت بین کشورهای مختلف ارزانتر خواهد بود. استفاده از این روش موجب تسهیل و تنوع در روشهای پرداخت تجارت خارجی و کاهش ریسک ارزی کشور نیز میشود. درحال حاضر، بسیاری از کشورهای توسعهیافته و یا در حال توسعه از اتاقهای تسویه پایاپای تجاری در تجارت خارجی خود بهره میبرند.
اتاقهای تسویه پایاپای چین با روسیه، چین با گروه بریکس، ژاپن با چین، کشورهای حاشیه خلیج فارس با یکدیگر و چین، روسیه با ایتالیا، روسیه با برزیل، عربستان با چین و عربستان با هند ازجمله این اتاقهای تسویه به شمار میروند. با توجه به اینکه ایران واردات گاز از ترکمنستان دارد امکان ایجاد و توسعه اتاق تسویه بین دو کشور فراهم است.
د) صدور خدمات فنی و مهندسی به ویژه مشارکت در طرحهای پتروشیمی ترکمنستان: با توجه به کثرت منابع نفت و گاز در ترکمنستان اقتصاد این کشور به شدت در حال رشد است و طرحهای بزرگی در آن انجام شده و یا در حال انجام است.
از جمله این موارد میتوان به توسعه میادین نفت و گاز، توسعه صنعت پتروشیمی، توسعه خطوط لوله نفت و گاز، ساخت دهکده المپیک و فرودگاه عشقآباد اشاره کرد. گرچه مشارکت شرکتهای بینالمللی نظیر پتروناس مالزی، گازپروم روسیه و سیانپیسی چین در این طرحها بسیار زیاد بوده اما ایران حضور جدی و اثرگذاری در این عرصه نداشته است. با فعال شدن دستگاه دیپلماسی میان ایران و ترکمنستان، یکی از مسیرهای تعامل تجاری با این کشور، میتواند انتقال خدمات فنی و مهندسی باشد.
- نوشته شده در : اخبار اقتصادی ترکمنستان